Sahte banknotların özellikleri

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) sitesinden Türk Lirası banknotların özellikleri yayınlayarak, vatandaşların kandırılmaması için dikkat etmeleri gereken detayları en ince noktasına kadar aktardı.

Merkez Bankası’nın uyarılarına göre, bir banknotun sahte olup olmadığını anlamak için, kağıt paraların taşıdığı özellikleri bilmek ve buna göre karşılaştırma yapmak gerekiyor.

Merkez Bankası’nın kendi bastığı özgün banknotların özelliklerini şöyle sıralıyor.

Banknot kağıdı

Orijinal banknot kâğıdı, yüzde 100 pamuk elyafından üretilmiş olup, ultraviyole (UV)  ışık altında parlamaz. Kağıt renkleri, her kupürün hakim renginin çok açık bir tonudur. Ayrıyeten kullanılan kağıtlar, kirlenmeye karşı hayli dayanlıklıdır.
Piyasada bulunabilen düzmece banknot kağıdı ise ekseriyetle üzeri özel bir lakla kaplanmış olmasına karşın, UV ışık altında parlama özelliğine sahiptir.

Filigran

Orijinal banknotların ön yahut art yüzü ışığa tutulup bakıldığında, baskısız beyaz alanda Atatürk portresi ve kupür bedelini gösteren sayıdan oluşan filigran görülür.

Bazı uydurma paralarda  filigran hiç olmamakta, kimilerinde ise kağıdın içinden yahut dışından baskı yolu ile taklit edilmektedir.

Kılcal lifler (Güvenlik elyafları)

Orijinal banknot kâğıdı içine, Merkez Bankası tarafından üretim basamağında yerleştirilmiş, çıplak gözle görülemeyen; lakin UV ışık altında mavi ve kırmızı parlama veren kılcal lifler bulunur.

Sahte banknotlarda ise bu liflerin, baskı yolu yahut fosforlu kalem ile taklit edilmeye çalışıldığı görülmektedir.

Emniyet şeridi

Orijinal banknotlarda, ışığa tutulduğu vakit düz bir sınır formunda ve üzerinde kupür bedelini gösteren “rakam” ve “TL” harflerinin yer aldığı emniyet şeridi vardır.

Kağıda gömülü olan bu şeritler, UV ışık altında kupür pahasına nazaran mavi, kırmızı ve sarı olarak üç farklı renkte parlama gösterir.

Sahte paralarda, bu emniyet şeridi baskı yolu ile taklit edilmeye çalışılmaktadır.

Holografik şerit folyo

Orijinal  banknotların  sağ ön yüzünde, farklı açılardan bakıldığı vakit renkli ve parlak yansımalar veren holografik şerit folyo bulunmaktadır.

Sahte kağıt paralardaki folyolarda, gümüş renkli ve yanardöner yaldız kullanıldığı görülür.

Renk değiştiren şerit baskı

Banknotların art yüzünde, kupür pahasını gösteren “rakam” ve “TL” harflerinden oluşan şerit baskı yer alır. Yarı şeffaf sarı renkli yansıma veren bu baskılar, renk değiştirme özelliğine de sahiptir.

Sahte banknotlardaki baskıların, özgüne misal formda taklit edilmeye çalışıldığı görülmektedir.

Kabartma baskı

Gerçek banknotların ön yüzünde; kimi yazı ve sayı kümeleri ile motiflerde uygulanan, parmakla dokunulduğunda kabartma tesiri hissedilen , özel bir baskı tekniği kullanılmıştır.

Sahte banknotlarda; bu kabartma baskı uygulanmadığı üzere, kimilerinde yükseklik hissi veren tekniklerin uygulandığı görülmüştür.

Gizli görüntü

Orijinal banknotların ön yüzünde, Atatürk portresi ceketinin sağ tarafında bulunan yedi köşeli ve motifli rozet içinde saklı bir manzara yer alır. Enine ve uzunluğuna yatay çizgilerle oluşturulan bu imaja; göz hizasında yatay bir biçimde bakıldığında, kupür pahası sayısı okunabilmektedir.

Sahte paralarda bu zımnî manzara efekti, gerçek versiyonu üzere verilememektedir.

Mikro yazı

Orijinal banknotların ön yüzündeki ay-yıldız motifinin içinde, kupür pahasını “rakam” ve “TL” harfleri ile gösteren, kabartma baskı tekniğinin uygulandığı mikro yazılar vardır. Büyüteçle okunabilen bu yazılar, Merkez Bankasının bastığı gerçek paraların bir öbür göstergesidir.

Sahte banknotlarda ise bu mikro yazı alanları, büyüteç ile bakıldığı vakit deforme olduğu için okunamaz. Lakin birtakım uydurma versiyonlarda, uygulanan baskı tekniği nedeniyle mikro yazıların okunabilirliği artmıştır.

Bütünleşik görüntü

Orijinal banknotların ön ve art yüzünde yer alan ve  kupür kıymetini gösteren sayılar, ışığa tutulduğu vakit birbirini tamamlamaktadır.

Oluşan bu bütünleşik imaj, uydurma banknotlarda ekseriyetle bozuk ve düzensizdir.

Floresan (UV) tesirli mürekkep

Orijinal banknotların ön yüzündeki Atatürk portresi üzerinde, floresan tesirli mürekkep ile basılmış, “rakam” ve “TL” harfler bulunur. Bu özellikte bir mürekkep kullanılarak basılan kupür bedelleri, UV ışığı altında parlama özelliğine sahiptir.
Bazı düzmece banknotlarda, “rakam” ve “TL” harflerinin yepyeniye benzeri biçimde parlamasını sağlayacak usullerin uygulanmaya çalışıldığı görülmektedir.

Seri ve sıra numaraları

Orijinal banknotların art yüzünde, siyah ve kırmızı mürekkep ile basılmış iki adet seri ve sıra numarası bulunur. UV ışığı altında bu numaraların; siyah mürekkep ile basılanı yeşil, kırmızı mürekkep ile basılanı kırmızı parlama vermektedir.

Gerçek banknotlarda siyah mürekkep ile basılan seri ve sıra numarası, geçersiz versiyonlarda UV ışık altında yeşil olarak parlamaz. Lakin kimi uydurma paralarda, kırmızı mürekkep ile basılanlar, UV ışık altında kırmızı parlama verecek biçimde taklit edilmiştir.

Boyut farkı

Kupür bedellerine nazaran farklı boyutlara sahip olan orjinal banknotlar, uzun kenarında 6 milimetre, kısa kenarında ise ikili küme biçiminde 4 milimetre fark oluşturularak basılmaktadır.

Sahte banknotların özgün banknotlarla birebir ebatlarda taklit edilmelerine karşın, kimilerinin en ve uzunluklarında birkaç milimetrelik küçük farklılıklar gözlemlenmiştir.

Yorum yapın